Mae’r Gyngres yn nodi bod Llywodraeth San Steffan wedi llofnodi’r contract ar gyfer rhaglen Adweithydd Modiwlaidd Bach yng ngorsaf bŵer niwclear Wylfa ar 13 Ebrill er gwaethaf yr ansicrwydd ynghylch yr amserlen ar gyfer y Penderfyniad Buddsoddi Terfynol.
Mae undeb Prospect yn poeni, heb gynnydd parhaus, na fydd penderfyniadau buddsoddi hirdymor yn dwyn ffrwyth, gan roi swyddi medrus mewn perygl a thrawsnewidiad economaidd ehangach gogledd Cymru y gallai gorsaf niwclear newydd eu cyflawni, gan gynnwys yng nghadwyn gyflenwi Cymru.
Mae rheswm da dros nodi’n flaenorol mai Wylfa yw’r safle gorau sydd ar gael ar gyfer datblygiad niwclear ar raddfa fawr, ac mae’r Gyngres yn credu bod yn rhaid i safle Wylfa barhau’n hyfyw ar gyfer datblygiadau o’r fath, gyda chynlluniau amgen ar gyfer y safle’n cael eu datblygu os yw’r rhaglen adweithyddion modiwlaidd bach yn destun oedi parhaus.
Felly, mae’r Gyngres yn galw ar TUC Cymru i wneud y canlynol:
Mae’r Gyngres yn penderfynu ymgyrchu dros drawsnewid cyfiawn sy’n darparu swyddi diogel, undebol o ansawdd uchel i’n haelodau a’n cymunedau.
Cyflwynwyd gan Prospect
Mae’r Gyngres yn croesawu’r Ddeddf Hawliau Cyflogaeth sy’n cael cydsyniad brenhinol sy’n cynnwys cyflwyno Siarter Morwyr gorfodol erbyn diwedd 2026. Bydd y Siarter, sy’n cael ei chyflwyno yn dilyn sgandal Fferïau P&O, yn diogelu amodau cyflog a chyflogaeth a hyfforddiant yn y diwydiant llongau fferi yng Nghymru.
Mae’r Gyngres yn cytuno i ymgyrchu gyda’r RMT a mudiadau morwrol cysylltiedig i sicrhau bod y Siarter yn cyflawni ei photensial llawnaf posibl i sicrhau gwelliannau i hawliau cyflogaeth a chyfleoedd gwaith i forwyr Cymru ar wasanaethau fferi teithwyr a chludo nwyddau rhwng Cymru ac Iwerddon, a hefyd yn y gadwyn gyflenwi gwynt alltraeth drwy ddileu contractau tebyg i rai P&O sy’n talu llai na’r isafswm cyflog am fisoedd o waith ar y môr.
Yn ogystal â pharhau i fod yn wyliadwrus i ddiogelu swyddi ac amodau morwyr, mae’r Gyngres hefyd yn poeni am amlder cynyddol amodau storm a achosir gan newid yn yr hinsawdd a’r effaith ar ddiogelwch criw a theithwyr ar wasanaethau fferi a llongau Môr Iwerddon, gan gynnwys y gadwyn gyflenwi ynni ar y môr.
Mae’r Gyngres yn nodi bod buddsoddi mewn ynni adnewyddadwy ar y môr a’r seilwaith porthladdoedd cysylltiedig yng Nghymru yn gyfle sylweddol i weithlu Cymru ac i weithwyr morwrol proffesiynol yng Nghymru; y mae eu harbenigedd yn hanfodol i gyflawni’r prosiectau hyn yn llwyddiannus a’u rhoi ar waith yn barhaus.
Mae’r Gyngres yn cydnabod y potensial i weithgareddau o’r fath sbarduno cyflogaeth, gwella sgiliau, a chryfhau galluoedd diwydiannol yng Nghymru. Yn benodol, gall twf ynni adnewyddadwy ar y môr a chyfleusterau porthladdoedd greu swyddi a llwybrau gyrfa newydd.
Fodd bynnag, mae’r Gyngres hefyd yn cydnabod, heb ymyrraeth fwriadol, y gallai manteision y gadwyn gyflenwi a buddion gweithredol osgoi cymunedau a gweithwyr domestig proffesiynol yng Nghymru yn hawdd, gan gynnwys y rheini yn y sector morwrol.
Mae’r Gyngres yn credu, pryd bynnag y bydd cyrff cyhoeddus yn darparu cyllid neu gymorth, bod yn rhaid cael elw clir a mesuradwy i weithwyr Cymru. Dylai hyn fod ar ffurf arferion cyflogaeth teg, cyfleoedd hyfforddi cadarn, a chymorth ystyrlon i feithrin gallu domestig ym maes ynni adnewyddadwy a’r diwydiant morwrol.
Mae’r Gyngres wedi penderfynu y bydd TUC Cymru yn parhau i weithio gydag aelodau cyswllt a phartneriaid i sicrhau bod buddsoddiad sy’n gysylltiedig â’r newid i ynni adnewyddadwy yn darparu swyddi cynaliadwy o ansawdd uchel i bawb.
Felly, mae’r Gyngres yn gofyn i’r Cyngor Cyffredinol wneud y canlynol:
Cyflwynwyd gan NAUTILUS ac RMT
Mae’r Gyngres yn cydnabod yr angen i sicrhau proses bontio deg i economi carbon isel sy’n diogelu’r blaned a bywoliaeth gweithwyr.
Mae gweithwyr rheng flaen mewn diwydiannau carbon-ddwys – ynni, dur, sment a gweithgynhyrchu – yn meddu ar y sgiliau a’r arbenigedd sy’n hanfodol ar gyfer y newid i ddyfodol sero net.
Heb gefnogaeth benodol ar gyfer hyfforddi ac uwchsgilio, mae perygl y bydd y gweithwyr hyn yn cael eu gadael ar ôl.
Mae’r Gyngres yn credu, os yw gweithwyr Cymru i elwa o drawsnewid cyfiawn, bod angen iddynt gael eu hyfforddi ar gyfer swyddi carbon isel ar draws yr economi sy’n cynnal ac yn cryfhau ein cymunedau a’n hamgylchedd. Dylai ailhyfforddi annog dosbarthiad mwy cyfartal rhwng y rhywiau ar draws diwydiannau. Dylai gweithwyr gael yr hawl i gael amser o’r gwaith gyda thâl i ailhyfforddi ac uwchsgilio ar gyfer economi gynaliadwy.
Mae’r Gyngres yn galw ar TUC Cymru i wneud y canlynol:
Cyflwynwyd gan GMB
Mae’r Gyngres yn nodi pwysigrwydd porthladdoedd, llongau a’r diwydiant morwrol ehangach i economi Cymru ac i gyflogaeth sgiliau uchel o ansawdd uchel mewn llawer o gymunedau arfordirol.
Mae’r Gyngres yn cydnabod bod cyflogwyr morwrol wedi tynnu sylw at anawsterau o ran recriwtio a chadw morwyr, peirianwyr ac arbenigwyr technegol sydd â chymwysterau priodol. Mae’r Gyngres hefyd yn cydnabod y gall unigolion sy’n ceisio ymuno â’r sector wynebu rhwystrau ariannol, darpariaeth leol gyfyngedig a heriau o ran ennill yr ardystiad a’r amser ar y môr sydd ei angen i gamu ymlaen.
Mae’r Gyngres yn nodi y gall gwella mynediad at lwybrau hyfforddiant a gyrfa helpu i gadw sgiliau yng Nghymru a chefnogi cyflogaeth gynaliadwy o ansawdd, gan gynnwys ar wasanaethau fferi gyrru i mewn ac allan rheolaidd o borthladdoedd Cymru.
Mae’r Gyngres yn credu bod datblygu’r gweithlu’n llwyddiannus yn dibynnu ar bartneriaeth rhwng y llywodraeth, darparwyr addysg, cyflogwyr ac undebau llafur, a bod cynnwys cynrychiolwyr gweithwyr yn cryfhau diogelwch, perthnasedd hyfforddiant a rhagolygon gyrfa tymor hir.
Felly, mae’r Gyngres yn galw ar Lywodraeth Cymru, gan weithio gyda phartneriaid cymdeithasol, i wneud y canlynol:
Mae’r Gyngres yn penderfynu y bydd TUC Cymru yn gweithio gyda chwmnïau cysylltiedig i hyrwyddo mynediad at yrfaoedd morol ac ehangu gwaith teilwng, diogel sy’n cael ei fargeinio ar y cyd.
Cyflwynwyd gan NAUTILUS
Cymraeg i oedolion gontractau ‘dim oriau’ i bob pwrpas, a’u bod yn cael eu talu ar ystod o raddfeydd cyflog gyda mwy na thri chynllun pensiwn gwahanol.
Mae’r Gyngres yn credu y dylai pob darlithydd a thiwtor Cymraeg i Oedolion gael contractau ffracsiynol parhaol neu amser llawn ac y dylent i gyd fod ar yr un graddfeydd cyflog gyda’r un cynllun pensiwn.
Mae’r Gyngres wedi penderfynu ymgyrchu dros gyfiawnder cyflog i diwtoriaid a darlithwyr Cymraeg i Oedolion.
Cyflwynwyd gan Gyngor Masnach Torfaen
Cred y Gyngres y bydd dilyn yr un modelau ariannol ag o’r blaen yn rhoi rhagor o bwysau ar y sector ac, yn y pen draw, yn cynyddu tlodi yng Nghymru. Bydd yn llesteirio twf ac yn amharu ar symudedd cymdeithasol. Bydd hyn yn ein gadael yn agored i’r argyfwng newid yn yr hinsawdd a’r newid cyflym drwy ddeallusrwydd artiffisial yn y gweithle.
Mae’r Gyngres yn credu bod yn rhaid i ni ehangu mynediad at addysg ôl-16, yn enwedig i ddarpar fyfyrwyr mewn ardaloedd difreintiedig ac archwilio sut y gellid goresgyn rhwystrau sy’n atal oedolion rhag dychwelyd i addysg.
Byddai buddsoddi yn y gweithlu ôl-16 cyfan yn gwella llesiant, cyfraddau cadw a chyrhaeddiad myfyrwyr.
Mae’r Gyngres yn galw ar TUC Cymru i ymgysylltu â Llywodraeth Cymru i drawsnewid model ariannol sydd wedi torri a chydnabod addysg ôl-16 fel y prif sbardun ar gyfer ffyniant economi Cymru.
Cyflwynwyd gan UCU

Mae athrawon cyflenwi yng Nghymru yn weithwyr proffesiynol cwbl gymwysedig, sydd wedi cofrestru gyda Chyngor y Gweithlu Addysg. Mae mwy a mwy o ysgolion yn defnyddio staff sydd heb gymhwyso ar gyfer cyflenwi absenoldebau athrawon, gan gynnwys am gyfnodau estynedig. Pwysau costau, yn hytrach nag angen addysgol, sy’n gyrru’r arfer hwn. Gwrthodir gwaith i lawer o athrawon cyflenwi cymwysedig, gan gynnwys aelodau o’r NEU, tra bod defnyddio staff sydd heb gymhwyso yn cael ei normaleiddio.
Mae’r NEU yn credu’r canlynol:
Rydym yn galw ar y Gyngres i gyfarwyddo TUC Cymru i ymgyrchu i sicrhau bod:
Cyflwynwyd gan NEU Cymru
Mae’r Gyngres yn cydnabod bod y sector gweithgynhyrchu yn ganolog i economi Cymru, gan gyflogi tua 150,000 o weithwyr yng Nghymru. Mae cyflogwyr allweddol fel Airbus a GE yn darparu swyddi medrus iawn sy’n talu’n dda ac sy’n hanfodol i ffyniant Cymru yn y dyfodol.
Mae Llywodraeth Cymru wedi cydnabod pwysigrwydd sector gweithgynhyrchu Cymru drwy gyflwyno ei Chynllun Gweithredu Gweithgynhyrchu yn 2021 a gafodd ei ddiweddaru a’i ddiwygio yn 2023.
Mae gweithgynhyrchu yng Nghymru yn parhau i wynebu pwysau difrifol gan gynnwys mwy o gystadleuaeth fyd-eang, ffrwydrad o dechnoleg a threfniadau masnachu newydd gyda’r Undeb Ewropeaidd. Mae colli swyddi gyda chyflogwyr fel TATA ac Aston Martin yn atgyfnerthu’r angen am asesu a gwella cefnogaeth Llywodraeth Cymru i’n sector gweithgynhyrchu yn barhaus.
Mae’r Gyngres yn galw ar TUC Cymru i wneud y canlynol:
Cyflwynwyd gan Unite
Yn ein cyfarfod diwethaf ddwy flynedd yn ôl, rhoesoch arwydd clir i ni eich bod am i TUC Cymru flaenoriaethu ei waith ar ddeallusrwydd artiffisial (AI) yn y gweithle – cafodd cynnig ar y pwnc bron i ddeg o welliannau, gan ddangos lefelau’r diddordeb a’r pryder.
Yn dilyn hynny, cyflwynodd TUC Cymru brosiect blaenoriaeth ar "AI: Paratoi’r gweithlu; yn barod ar gyfer y dyfodol” a oedd yn ceisio sicrhau bod gweithwyr yn gallu cael gafael ar wybodaeth ddibynadwy am effaith AI ar y gweithle ac arfogi undebau i negodi’n effeithiol ar faterion AI. Yn deillio o’ch datrysiad, cafodd AI ei wreiddio yng nghynllun strategol y sefydliad. Roedd undebau’n darparu mewnbwn strategol rheolaidd drwy grŵp cyfeirio AI TUC Cymru.
Canolbwyntiodd y prosiect ar dri gweithgaredd craidd:
Cyflawniadau Allweddol
Yn gyffredinol, datblygodd y prosiect gapasiti undebau ar ddeallusrwydd artiffisial, cryfhau dylanwad polisi, a gosod sylfeini ar gyfer hyfforddiant ac eiriolaeth yn y dyfodol, gan osod TUC Cymru fel arweinydd o ran gweithredu AI moesegol. Wedi dweud hynny, mae heriau’n parhau o ran sicrhau cytundebau gweithle ar y pwnc.
Mae’r Gyngres yn galw ar TUC Cymru i wneud y canlynol:
Cyflwynwyd gan y Cyngor Cyffredinol
Mae WULF yn fenter addysg hynod lwyddiannus a chost-effeithiol, sydd wedi’i gwreiddio yn realiti gweithleoedd Cymru ac y mae gweithwyr ar draws sectorau yn ymddiried ynddi. Dyma unig gronfa Llywodraeth Cymru sydd wedi’i dylunio’n benodol i gefnogi pobl mewn gwaith, gan alluogi cynnydd, gwydnwch a chyfleoedd drwy ddysgu dan arweiniad undebau llafur.
Drwy WULF, mae gweithwyr yn cael eu cefnogi i gael gafael ar hyfforddiant sy’n galluogi camu ymlaen yn y gwaith, yn gwella diogelwch swyddi, ac yn darparu cymorth hanfodol yn ystod dileu swyddi a newid sefydliadol. Yn ystod y tair blynedd diwethaf yn unig, mae WULF wedi denu £2.5 miliwn ychwanegol o gyd-fuddsoddiad gan gyflogwyr a phartneriaid, gan ddangos ei werth a’i effaith gref.
Cefnogodd WULF hyfforddiant dros 100,000 o weithwyr yn y rownd gyllido tair blynedd ddiweddaraf ac mae ar y trywydd iawn i gyfateb i’r cyflawniad hwn yn y rownd bresennol. Mae ei ganlyniadau’n gyson gryf:
Ymysg gweithwyr hunangyflogedig a llawrydd, dywedodd 60% o’r ymatebwyr eu bod wedi sicrhau mwy o waith ar ôl cymryd rhan – gan adlewyrchu effaith gadarnhaol barhaus yn unol â gwerthusiadau blaenorol.
Cryfder unigryw WULF yw ei fodel cyflawni. Drwy rwydweithiau undebau llafur dibynadwy, mae’n cyrraedd gweithwyr a allai fel arall gael eu heithrio o ddysgu, gan sicrhau bod cymorth yn cael ei dargedu lle mae ei angen fwyaf.
Mae Cronfa Ddysgu Undebau Cymru yn darparu:
Mae WULF yn elfen hanfodol o agenda gwaith teg Cymru – gan gefnogi gweithlu mwy cyfartal, medrus a gwydn.
Rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i ymrwymo i ddiogelu a chynyddu buddsoddiad yng Nghronfa Ddysgu Undebau Cymru, gan gydnabod ei heffaith amlwg a’i phwysigrwydd strategol.
Gyda mwy o gyllid, gall TUC Cymru gefnogi hyd yn oed mwy o weithwyr i wireddu eu potensial llawn, cryfhau eu hawliau yn y gweithle, a chyfrannu at weithlu hyderus a medrus iawn yng Nghymru.
Cyflwynwyd gan y Cyngor Cyffredinol